Internationale vrouwendag: Vrouwen en Bier

Het is internationale vrouwendag. Hoe zat het ook alweer met vrouwen en bier?

Van oudsher mochten alleen de vrouwen het belangrijke ambacht van brouwer uitoefenen. Dat deden ze naast het huishouden, koken en bakken van brood. Het brood losten ze op in amforen met water en daarna begon de drank te gisten. Zo ontstond het broodbier. Er gaat zelfs het verhaal dat een Sumerische vrouw in Mesopotamië het bier bij toeval heeft ontdekt, doordat ze gestoord werd in haar werk, vergat ze het net gebakken brood. Door de regen en zon is het gaan gisten en bij terugkomst heeft ze de drank godzijdank niet weggegooid, maar geproefd ... en de rest is biergeschiedenis.

Later in de middeleeuwen (circa 800 n. Chr) namen de mannen, met name de monniken, het brouwen van bier over van de vrouwen. Verbeterde de brouwtechniek en vercommercialiseerden het goddelijke vocht. Bierbrouwen is vandaag de dag nog steeds een mannenzaak. Ook in Nederland. Van de 366 brouwerijen hebben er slechts 18 een vrouw als brouwmeester. Dat is 5% van het totaal. Enkele voorbeelden: Gebrouwen door vrouwen, SistersBrewery, Brouwerij Liefde, Brouwerij Mommeriete, Berghoeve Brouwerij, Brouwerij De 7de Hemel, Fortbrouwerij Duits & Lauret. En onderstaande vrouwen brouwen vandaag hun Tasty Lady bier bij De Leckere.

Bier is Hot!
Daarnaast zijn ook steeds meer vrouwen die bloggen over bier, zoals Bierliefde of zeer actief is in de bierwereld zoals Fiona de Lange. Zij laat vrouwen met speciaal bier kennis maken door workshops, bierproeven en brouwen. Vandaag wordt hun bier Deliria door vrouwen gebrouwen gepresenteerd.

Maar hoeveel vrouwen drinken nu bier en welke soorten drinken ze dan liever? Naar deze vragen (en vele andere) heeft De Nederlandse Brouwers in 2015 onderzoek gedaan onder bierdrinkende Nederlanders. Hier zijn de resultaten uit het onderzoek:

Trend: meer vrouwen drinken bier
Volgens het nationaal Bieronderzoek drinkt bijna de helft van alle Nederlanders minimaal een bier per maand (47%). Er zijn dus in Nederland 7,9 miljoen bierdrinkers en die drinken samen 11,5 miljoen hectoliter bier (met meer dan 0,5% alcohol). Oftewel gemiddeld 145 liter bier per jaar per bierdrinker man of vrouw. Van deze bierdrinkers is 67% man en 28% vrouw (2,2 miljoen) en in 2014 was nog 24% vrouw aan het bier, een stijging van 4%.

Vrouwen kiezen vaker rosébier, mannen drinken vaker pils
Mannen drinken vaker dan vrouwen maandelijks pils (88% versus 61%) en bokbier (19% versus 11%). Vrouwen drinken vaker rosébier (32% versus 7%), alcoholvrij en –arm bier (29% versus 22%) en biermixen met frisdrank en/of vruchtensap (39% versus 25%).

Mannen drinken meer soorten speciaal bier
Het merendeel van de bierdrinkers (78%) drinkt wel eens speciaal bier. Het populairste speciaal bier is witbier (39%). Op enige afstand volgen abdijbier/trappist (27%), tripel (27%), herfst bokbier (27%) en blond bier (26%) als populaire soorten speciaal bier.  Het minst vaak worden winterbier (8%), IPA (5%) en saison (2%) gedronken.

Mannen drinken gemiddeld meer soorten speciaal bier dan vrouwen (2,9 versus 2,2 soorten). 
Vrouwen drinken vaker fruitbier dan mannen (37% versus 15%). 

Redenen keuze voor speciaal bier: smaak, afwisseling, seizoen
Bierdrinkers die wel eens voor speciaal bier kiezen, hebben hiervoor verschillende redenen (gemiddeld drie). De smaak van het bier speelt de grootste rol bij deze keuze (69%).  Twee vijfde (40%) kiest voor speciaal bier voor de afwisseling. Ook het seizoen (36%) of het moment (33%) kunnen een rol spelen bij de keuze voor speciaal bier.

Mannen kiezen vaker dan vrouwen voor speciaal bier vanwege het ambachtelijke karakter (22% versus 15%) en vanwege het eigenzinnige karakter (21% versus 10%). 

Vrouwen drinken vaker liever met hun partner een bier dan mannen
Men drinkt bier het liefst met vrienden/vriendinnen, dit geldt nog in grotere mate voor de horeca (binnen:52%, buiten: 57%) dan thuis (binnen: 35%, buiten: 40%).
Thuis drinkt men ook graag bier met familie (buiten: 30%, binnen: 28%) of met hun partner (15% en 18%). Locatie maakt niet uit als het gaat om bier drinken met de partner.

Vrouwen drinken vaker liever met hun partner bier dan mannen. Dit geldt vooral zowel buitenshuis als binnenshuis.

Mannen kopen vaker onbekende merken of lokaal gebrouwen bier dan vrouwen
Ruim de helft van de bierdrinkers (56%) koopt niet of amper bier van merken die zij nog niet kennen. 21% zegt dit wel regelmatig te doen.
Mannen kopen vaker voor hen onbekende biermerken dan vrouwen (24% versus 14%).

Ongeveer drie vijfde van de bierdrinkers heeft een neutrale (36%) tot sterke (26%) voorkeur voor lokaal gebrouwen bier boven niet lokaal gebrouwen bier. Een derde van de bierdrinkers heeft deze voorkeur niet (32%).
Mannen kopen vaker dan vrouwen liever lokaal gebrouwen bier (29% versus 21%). 

Vrouwen vinden aanbod verschillende soorten bier in horeca belangrijker dan mannen
Bijna drie kwart (72%) van de bierdrinkers vindt het belangrijk dat een horecagelegenheid verschillende soorten bier (zoals pils, blond-, dubbel- en witbier) aanbiedt. Slechts 7% vindt dit onbelangrijk in de horeca.
Vrouwen vinden het belangrijker dan mannen dat een horecagelegenheid verschillende soorten bier aanbiedt (77% versus 71%).
Mannen vinden de grootte van het glas of flesje waar ze uit drinken een belangrijker punt dan vrouwen (22% versus 16%).

Bronnen: Nederlandse brouwers, Nationaal Bieronderzoek 2015, Kerncijfers 2014; Cambrinus.nl

Naar nog meer cijfers: 'in 2 jaar tijd dubbel zoveel brouwerijen'

Lekkerste bieren in februari

Hel & Verdoemenis 10% - brouwerij De Molen (Russian Imperial Stout)
Vrijdagavond na het eten is het tijd voor een heerlijk genietbier.
Heerlijke ris, koffie, donkere chocola, zoetje, bittertje, complex.

Ketter Imperial Smoked Porter 8.5% - Baxbier
Ik ben deze maand begonnen met het Pieterpad en kwam 'toevallig' bij de Mitra in Groningen terecht. En kon nog net voor sluitingstijd deze Ketter meenemen!
Wow lekkere Ketter, rokerig zacht donkere chocolade.

Vintage Stout 8% - brouwerij Maximus
Boodschappen doen voor schoonmoeder met deze brouwerij om de hoek. Tja da's de goden verzoeken...
Stout uit 2014 gelagerd op houten vaten, heerlijk zacht, houten tonen chocola moutbitter, alleen op tap verkrijgbaar in de brouwerij.

Green Bullet IPA 5.7% - Two Chefs Brewing
Elke maand nieuwe wisselbieren ontdekken bij café Stella by Starlight.
Wow grapefruit, citrus geur en hoppige smaken, zoetje en fijne bittere afdronk.

Tripel 9.5% - Westmalle Trappist
De derde maandag van de maand is het PINT proeverij in café het Moortgat. Afsluiten met een klassieker.
Super fijn bitter en zoetje.

Volg me ook op Untappd / Bierwandeltochten

hier staan de lekkerste bieren van januari

In twee jaar tijd dubbel zoveel brouwerijen

De bierbrouwkaart in Nederland is gigantisch veranderd. In twee jaar tijd hebben we er twee keer zoveel brouwerijen erbij gekregen: van 185 in 2013 naar 366 brouwerijen in 2015. En dan hebben we de 36 brouwerijen 'in oprichting' niet meegeteld*. Dat is bijna elke week 2 nieuwe brouwerijen. Maar de bierconsumptie is niet verdubbeld, sterker nog die is afgenomen de afgelopen jaren. Met name de pilsmarkt moet inleveren aan radlers, alcoholvrije dranken en speciaal bier. In 2014 dronken we per hoofd van de bevolking 68 liter bier per jaar en in 2009 was dat nog 73 liter. Leven we nu in een bierbubbel?

Evenveel brouwerijhuurders als bierbrouwerijen met ketels.

Het aantal brouwerijhuurders (182) groeit gestaag door en is nagenoeg gelijk aan het aantal brouwerijen met ketels (184)**. Afgelopen twee jaar groeide het aantal brouwerijhuurders veel sneller dan het aantal brouwerijen met ketels, respectievelijk met 130% en 75%.

Noord-Holland heeft de meeste brouwerijen mede door de brouwerijhuurders.

Meer dan de helft van alle brouwerijen zijn gevestigd in respectievelijk Noord-Holland (87), Noord-Brabant (70) en Zuid-Holland (46). Gelderland volgt met 44 brouwerijen op de de voet. In alle provincies is een stijgende trend te zien waarbij Groningen en Friesland bezig zijn met een stevige inhaalslag.

Amsterdam is de brouwhoofdstad met 39 brouwerijen.

Noord-Holland is mede koploper door het hoge aantal brouwerijhuurders: 61, oftewel 7 op de 10 brouwerijen is een brouwerijhuurder. Amsterdam neemt hiervan bijna de helft voor zijn rekening: 30 brouwerijhuurders en heeft 9 brouwerijen met ketels. Opvallend is dat ook provincie Utrecht meer brouwerijhuurders heeft dan brouwerijen met ketels. In Noord-Brabant loop je de meeste kans om tegen een brouwketel aan te lopen, met 37 bierbrouwerijen staan er in deze provincie het hoogste aantal. Gevolgd door Gelderland (28), Noord- en Zuid-Holland (beide 26). 

Zuid-Holland heeft relatief weinig brouwerijen.

Nederland heeft gemiddeld een brouwerij per 46.000 inwoners. Noord-Holland staat ook hier bovenaan met 31.000 inwoners per brouwerij. Maar ook de inwoners van Zeeland, Friesland hebben relatief veel brouwerijen. Daarentegen heeft Zuid-Holland met de meeste inwoners relatief weinig brouwerijen: slechts 46 op 3,6 miljoen mensen oftewel één brouwerij per 78.000 inwoners. Hier zit waarschijnlijk nog ruimte voor nieuwe brouwerijen, maar wellicht dat ze al flink overspoeld worden door bieren uit de naburige provincies: Noord-Holland, Noord-Brabant, Utrecht.

In Drenthe is het minst bedeeld met brouwerijen zowel naar inwoners als oppervlakte. Gemiddeld is het bedieningsgebied 92 km2 per brouwerij. In Drenthe is het bijna 6 keer zo groot met 527 km2.

* bron: Cambrinus peiling 10-1-2016, exclusief de brouwerijen in oprichting (i.o.) in 2014, 2015, 2016
** Volgens Cambrinus.nl, de organisatie in Nederland die het aantal brouwerijen en huurders op hun site bijhoudt, is de definitie van een bierbrouwerij (brouwerij met ketels)
Een zelfstandige productie-eenheid, fiscaal bekend als accijnsgoederenplaats, waar de productie van de wort plaatsvindt, al dan niet onderdeel van een concern.

En van een brouwerijhuurder:
Een zelfstandige onderneming die onder een eigen naam maar zonder eigen brouwerij met een vaste regelmaat handelt in bepaald(e) bier(en) naar eigen receptuur en deze als hoofdactiviteit zelf commercialiseert.

Bier & Spijs Combi: Indische Lamskotelet en Quadrupel

Bier & spijs combinaties serveren is momenteel erg in opkomst bij bierliefhebbers, koks en bij restaurants. Bier heeft door zijn brede smaakpallet (zoet, zuur, moutig, hoppig, bloemig, citrus etc), vele mogelijkheden om met gerechten te combineren, meer dan met wijn.

Afgelopen jaren zijn er al diverse boeken gepubliceerd door biersommeliers, zythologen en koks zoals van Fiona de Lange en Jo Vaessen (Bier & Spijs), Arvid Bergström (Proef Bier) en Han Hildago (Biercuisine, Biertapas)

Ik deel graag mijn ervaringen met bier & spijs op deze blog. Onderstaand gerecht is een hele lekkere bier & spijs combinatie.

Indische Lamskotelet in ketjapsaus
Biertype: Quadrupel
Bier: Westvleteren 12, Abt 12, Chimay Blauw

Ingrediënten voor 4 personen:
1 stengel sereh (citroengras)
1 kleine rode ui
100 g boter
1 teentje knoflook
1 tl geraspte verse gember
3 stuks djeroek poeroetblad (citroenblad)
1 el suiker
200 ml ketjap
1 tl zout
1 tl zwarte peper
1 el maïzena
16 lamskoteletjes
1/2 lombok chili (rode peper gesneden)
handje gebakken uitjes

1. Snijd de sereh in 3 stukken. Pel snipper de ui, smelt de boter in een pan. Voeg sereh, ui, knoflook, gember, djeroek poeroet en suiker toe. Blus geheel af met ketjap en 100 ml water. Voeg zout en peper toe en breng aan de kook.
2. Los de maïzena op in 200 ml water en voeg mensel toe aan de kokende saus. Laat goed doorkoken tot een mooie dikte.
3. Gril de lamskoteletjes in een grilpan aan beide kanten 1 minuut en voeg het vlees toe aan de saus.
4. Verdeel de koteletjes en de saus over 4 borden en garneer met de lombok chili peper en de gebakken uitjes. Lekker met rijst en boontjes.


Bier: Quadrupel Chimay Blauw

Je proeft het moutig zoetje van de karamel en dat haakt lekker in op de zoetheid van de ketjap in het gerecht. Daarnaast komen de gebrande mouten overeen met smaak van de gegrilde lamskotelet. Een goddelijke combinatie.


Smakelijk eten!

Maarten Exel
Bierambassadeur







Volgende Bier & Spijs Combi: Curry Spitskool met Thai Thai Tripel

Pittige, modderige stuwwal en Donkere Polaris

Vandaag een grote groep bierwandelaars die er zin in hebben. Zoveel dat de lichte regen in de eerste helft geen invloed heeft op ons goede humeur. Zelfs losgeraakte halve en later hele zolen mogen de pret niet drukken. Hij heeft geluk dat de shoe-repairman ook mee is en gelijk eerste-hulp-bij-kapotte schoenen krijgt. We wandelen vanaf Cuijk de Nijmeegse stuwwal op met zijn vele pittige klimmetjes en modderige paden.

Na een uitstekende lunch in de Plasmolen is het echt droog en maken we kennis met de Romeinse Villa, vijvers, slootjes en mooie bossen op de St. Jansberg.  We wanen ons al in de Ardennen. Na een paar schansen uit de 17e eeuw zien we de brouwerij liggen op landgoed Bergzicht. We scharen ons aan de tafel bij de unieke glazen brouwketels, waar alleen op zondag wordt gebrouwen.

We krijgen van brouwer Constant Keinemans vijf bieren te proeven. We starten met een fris licht hoppige Pilsner, lekker dorstlessend. Vervolgens krijgen we een Amber 6.4%: dun mondgevoel, moutig en droge afdronk. De Fresh Hop 7% is ook amberkleurig, maar fris en hoppiger van smaak. Dan krijgen we een speciale: Polaris Donker (6.4%) van 2,5 jaar oud. Dit bier bewaart de brouwer 5 jaar om te ervaren wat tijd met de smaak van het bier doet.

Het is een zwart bier, een porter. Op dit moment ruik ik een scherpe karamel-fudge geur, de smaak is dun, mis een 'kick inside'. Maar naarmate het bier warmer wordt krijgt ie meer smaak en body. Toch proef je ook de veroudering (van de hop). Interessant. Vorig jaar had dit bier meer hop in de geur en koffie in de smaak. Ik ben benieuwd hoe die volgend jaar ruikt en smaakt.

Tot slot krijgen we de Tripel (7.6%), een fijn bier met aardig zoetje en droge afdronk. Dit makkelijk doordrinkbare bier is wel de favoriet. Proost en tot volgend jaar!



Klik hier voor alle foto's van deze bierwandeltocht op Flickr. Met dank aan de foto's van Gerbrand.

Mijn topbieren van januari

Ik geef van elk geproefd bier een smaaknotitie en publiceer deze op Untappd. De volgende bieren die ik in januari heb geproefd sprongen eruit wat betreft bijzondere en lekkere bieren. Naast het proeven van het bier zijn de omstandigheden waaronder ik ze heb geproefd er ook bijgezet.

Midnight Porter (11%) van brouwerij Rodenburg, Rha
Deze had ik al een tijdje staan, misschien wel al een jaar. Zeer zware porter waarmee het nieuwe jaar goed is begonnen:  zachte chocola, zoetig alcohol, bittertje en een happy new year !!

Fuller's Vintage Ale 2014 (8,5%) van Fuller's (UK)
Tijdens de bieropleiding StiBON 2 krijg je vele typen bier te proeven zoals deze bijzondere barley wine. Fuller's Vintage Ale is een zogenaamde strong ale, waarin de beste hoppen en mouten zijn gebruikt om een sterk en complex bier te brouwen. Het bier is eenmalig gebrouwen en door de beperkte hoeveelheid is ie erg exclusief. Het bier ontwikkelt zich nog in de fles.  Heerlijke barleywine ruikt zoet, port, moutig, alcohol en proef karamel, port. Lekker bij kaasplank.

Vuur & Vlam (6,2%) van brouwerij De Molen, Bodegraven

Tegenwoordig is dit een klassieker onder de IPA's. Geproefd samen met de borrelclub in huiskamercafé Stella by Starlight, Arnhem. Citrus, grapefruit, perzik, fruitige smaak, zoetje en een fijne hopbitter dat het bier mooi in balans brengt.

Weiherer Bock Bourbon Style (8,4%) van Brauerei-Gasthof Kundmüller (DU)

Deze duitse bock hebben we geproefd tijdens de PINT-bierproefavond in Arnhem (café 't Moortgat). Deze bock is gelagerd op bourbon vaten en dat proef je heel duidelijk in het bier. Hout, vanille, bourbon zoetig erg lekker met een fijne lange nasmaak.

My Imperial Brown Ale (8,5%) van Oldskool Brewery, huurbrouwer te Eindhoven. Dit bier is gebrouwen bij Rodenburg.

Tijdens de TapTakeOver bij café Caspar in Arnhem, stond Dennis Kort - de brouwer van Oldskool - achter de tap en hij bracht zo'n 10 bieren mee. Hij brouwt zijn bieren volgens het Reinheitsgebot: alleen met water, gerstemout, hop en gist. Geen toevoegingen. En hij heeft de voorkeur voor duitse en engelse bierstijlen en daar zoekt ie ook de brouwerijen op uit. Hij brouwt ook bij Maximus, Jopen, De Hemel. Heel lekker volmondig, fijn bittertje en de zachte mokka smaak maakt dit bier heel makkelijk doordrinkbaar. 

Meer smaaknotities van mijn geproefde bieren staan op Untappd onder de naam Bierwandeltochten.

zie hier mijn topbieren 2015

zie hier mijn topbieren van februari

Arnhemse stad, cultuur, natuur en bier

De Hoppy New beer wandeltocht naar 't Goeye Goet start dit keer op station Arnhem in de Huiskamer. Het stationsgebouw van architect Ben van Berkel bekijken we vol bewondering. Mooi en bijzonder! Via de Korenmarkt met de oude korenbeurs wandelen we langs markante en oude gebouwen zoals de Rozet, Duivelshuis en bekijken het oudste café van Arnhem: het Oranje Koffiehuis. Via de Zypse poort komen we uit bij de Jansbeek en die volgen we naar de bron door de parken Sonsbeek en Zypendaal.


We zien de enige werkende Witte Molen uit de 15e eeuw en via kleine paadjes lopen we via de ijskelder en de waterval naar park Zypendaal. Vlak daarna zien we het Openluchtmuseum liggen met haar brouwerij 't Goeye Goet. We krijgen een uitgebreide rondleiding en proeverij van hun bieren. We proeven pilsner (5%), dubbel (7%), winter (8%) en de tripel (9%). De tripel was wel de favoriet, een gevaarlijk makkelijk doordrinkbaar bier. Uiteindelijk krijgt iedereen een flesje bier mee voor thuis. Was erg gezellig! Proost en tot de volgende bierwandeltocht!

Foto's van deze bierwandeltocht staan op flickr
(met dank aan Marion voor haar foto's)








Op zondag 17 januari was er een winterbierwandeling naar 't Goeye Goet: Kort en Krachtig. Speciaal voor groepen die ongeveer 1,5 uur willen wandelen en daarna bierproeven bij 'n brouwerij, zoals vandaag een vrijgezellenfeestje. En het werd ook erg gezellig, want de kruidenbitter was mee en de zon scheen op het deels witte landschap. De aanstaande bruidegom wist niet waar de wandeling naar toe ging en bij Burgers Zoo, werd al de Bierentuin geroepen. Maar we gingen een deur verder naar de bron van het Arnhemse bier: de bierbrouwerij 't Goeye Goet in het Openluchtmuseum. De rondleiding was wederom goed verzorgd en daarna kregen we de proeverij van hun bieren. Vervolgens konden we nog met tram mee naar de uitgang om de bus te nemen naar Barley's Biergarten waar de avond verder werd voortgezet. Proost! Tot een volgende Bierwandeltocht.

De foto's van deze Bierwandeltocht staan hier op Flickr